Puglia kennen we van witte stadjes, eindeloze olijfgaarden en lange zomerdagen aan zee. Maar hoe ziet het uiterste zuiden van Italië eruit wanneer de strandbedjes zijn opgeruimd en overal de kerstlichtjes aangaan? Ik woon sinds 2013 in Puglia en ken de regio inmiddels door en door. Volgens mij is december misschien wel een van de gezelligste maanden om Puglia te ontdekken. Kerstmarkten tussen de trulli, levende kerststallen, lange lunches, winterzon en natuurlijk heel veel lekker eten. Ik neem je mee!
Waarom Puglia in december?
Kerst in Puglia voelt anders. Geen zomerdrukte meer, wel regelmatig een winterzonnetje op je gezicht, de geur van houtvuur in de straatjes en dorpen en steden die zich langzaam klaarmaken voor de feestdagen. Overdag is het vaak zo’n 12 tot 15 graden. Geen strandweer dus, maar wel heerlijk voor een wandeling, een dorpje ontdekken of een koffie buiten in de zon. De olijfoogst is bovendien net binnen en overal proef je olio nuovo, de nieuwe, versgeperste olijfolie. Begin december gaan overal de lichtjes aan. En dan begint het pas echt.
Een insider tip, de kerstmarkt van Borgo Egnazia
Als je één ding doet, ga naar Borgo Egnazia bij Savelletri. Deze borgo verandert in december in een sfeervol kerstdorp. Witte stenen straatjes vol lichtjes, kraampjes met lokale ambachten, keramiek en cadeautjes, livemuziek in de steegjes en overal iets te proeven. Kaas, olijfolie, wijn en natuurlijk veel zoets.
Ik loop hier ieder jaar rond met een glas wijn in mijn hand en denk opnieuw: ja, dit is wel een heel fijne manier om kerst te vieren. Sfeervol en gezellig, maar zonder dat het massaal voelt.
Een warme sfeer met heel veel lichtjes
Ook buiten Borgo Egnazia heeft bijna iedere stad zijn eigen kersttradities. In Lecce is er bijvoorbeeld de Fiera di Santa Lucia, een traditionele kerstmarkt die vooral bekendstaat om de handgemaakte figuren van papier-maché voor de kerststal. Het maken van deze figuren is een oud ambacht in de stad. Alberobello is in december minstens zo leuk. De beroemde trulli, de ronde witstenen huisjes met hun puntdaken, worden verlicht en het hele dorp lijkt ineens rechtstreeks van een kerstkaart te komen. Ook Locorotondo en Martina Franca pakken flink uit met kerstverlichting. Door die witte straatjes wandelen wanneer het donker wordt en overal kleine lichtjes branden? Daar wordt ik echt vrolijk van.
Presepi en Babbo Natale
De kerststal wordt in Italië serieus genomen. Heel serieus zelfs. Overal kom je presepi, kerststallen, tegen. Soms piepklein in een kerk, soms bijna een compleet dorp. Nog leuker zijn de levende kerststallen (ofwel presepi viventi) waarin mensen in historische kleding oude ambachten uitbeelden en er soms ook dieren rondlopen. Je wandelt er letterlijk doorheen. Mijn tip is de die van Caprarica di Lecce. Iets minder bekend dan sommige grote kerststallen en juist daarom heel charmant. Controleer vooraf wel even op welke dagen hij geopend is.
Met kinderen op reis? Dan kun je natuurlijk ook op bezoek bij Babbo Natale, oftewel de Italiaanse kerstman. Veel dorpen en oude Zuid-Italiaanse boerderijen en landgoederen, organiseren in december een eigen kerstdorp met workshops, lekkers en een bezoek aan de kerstman. Mijn kinderen tellen ieder jaar de dagen af.
Proeven hoe kerst in Puglia smaakt
Kerst in Puglia draait natuurlijk ook om eten. Heel veel eten! Mijn favorieten? Pettole, kleine gefrituurde deegbolletjes die zowel zoet als hartig worden gegeten. Cartellate zijn dunne reepjes deeg die tot roosjes worden gevormd, gefrituurd en vervolgens worden gegeten met honing of vincotto, een donkere, zoete siroop van ingekookte druivenmost. En in Salento vind je purceddhuzzi, kleine krokante deegballetjes met honing.
Op eerste kerstdag schuift de hele familie aan voor een lange lunch. Bij ons staat er dan altijd één ding op tafel: de lasagne van mijn schoonmoeder. De lekkerste die ik ken en inmiddels een familietraditie waar niemand meer aan durft te tornen. En zo hoort het ook een beetje in Italië.
Oud en nieuw met cenone, linzen en rood ondergoed
Op oudejaarsavond doe je wat de Italianen doen en reserveer je een cenone. Letterlijk betekent het zoiets als een groot diner en dat is ook precies wat je krijgt. Vaak een uitgebreid vast menu in een restaurant of masseria, waarbij gang na gang op tafel verschijnt totdat het eindelijk middernacht is. Dan gaan de flessen open en begint het feest. Vergeet ook de linzen niet. Die staan symbool voor voorspoed (en geld) in het nieuwe jaar. En ja, ook rood ondergoed hoort erbij. Dat zou geluk brengen en wordt hier rond oud en nieuw bloedserieus gedragen. Liever buiten vieren? In veel steden zijn er concerten op de pleinen en natuurlijk vuurwerk om middernacht.
Misschien wel het fijnste deel, terugkomen in mijn trullo
Na een dag langs kerstmarkten en verlichte dorpjes is heerlijk terugkomen in mijn trullo. De haard aan, kastanjes roosteren, een glas Primitivo wijn erbij en buiten alle rust. Overdag wandel je tussen de olijfbomen in de winterzon en ’s avonds kruip je weer lekker bij het vuur. Dat is voor mij kerst in Puglia. Kalmer, eenvoudiger en met volop tijd om samen te zijn.
Nog één tip!
De feestdagen zijn ook geliefd bij de Italianen zelf. Wil je met kerst of oud en nieuw naar Puglia, boek je verblijf en vooral je cenone dus op tijd.
Wie is Joëlle?
Dit artikel is tot stand gekomen met Joëlle. Zij verruilde Nederland in 2013 voor Puglia en runde tien jaar lang een sfeervolle B&B in het historische centrum van Lecce. Misschien herken je haar nog van Ik Vertrek. Inmiddels woont ze hier met haar Italiaanse partner Riccardo en hun tweeling en opende ze Little Dolce Trullo, een sfeervol vakantiehuis tussen de olijfbomen vlak bij Ostuni.
Joëlle kent Puglia inmiddels als haar broekzak en verzamelde ze haar favoriete adressen in Puur Puglia. Een e-book van 110 pagina’s met meer dan 425 adressen én een interactieve Google Maps-kaart. Van die trattoria waar je zelf waarschijnlijk voorbij zou rijden tot rustige stranden en dorpjes die lang niet in iedere reisgids staan. Voor een dagelijkse dosis Puglia, fijne adressen en een kijkje in Joëlles Italiaanse leven kun je haar natuurlijk ook volgen op Instagram.
